NEXHMEDIN SPAHIU: KOSOVA MË KEQ SE BOSNJA

Kur vite me radhë paralajmëroja se Kosova rrezikon të copëtohet si Bosnja, paskam qenë optimist e jo realist. Me ratifikimin e marrëveshjes Kosova u bë më keq se Bosnja. Plani i Ahtisaarit ishte më i mirë se marrëveshja e Dejtonit e më i keq se marrëveshja e Ohrit. Tani marrëveshja Kosovë – Serbi, si një mbindërtim i planit të Ahtisaarit, tejkalon shumëfish Dejtonin.

E di që shumë lexues sapo të lexojnë një koncept që më duhet ta përdorë në vijim do ta hedhin tekstin mënjanë dhe nuk do ta lexojnë argumentimin e mëtutjeshëm. Do të thonë çfarë po na duhet kjo tani kur ne kemi këtë e atë problem. Prandaj e kam të vështirë të shpjegoj rrënjët dhe rrugëzgjidhjet e shumë problemeve në Kosovë edhe pse ato janë të qarta si kristal.

Ligjet e matematikës funksionojnë pavarësisht asaj sa e njohim matematikën.

Unë e kuptoj se ka njerëz që e kuptojnë vështirë matematikën apo nuk e kuptojnë fare, por nuk i kuptoj ata që duke mos e ditur matematikën, e duke mos u përpjekur për ta kuptuar mendojnë se matematika është e parëndësishme. E deshëm apo jo matematikën, ligjet e saj funksionojnë në jetën tonë.

Kështu është edhe me teorinë për kombet. Neve mund të mos na interesojë se ç’është kombi dhe si funksionon ai. Ne mund ta konsiderojmë se është e mjaftueshme që bashkësinë tonë etnike ta quajmë komb dhe të kënaqemi me kaq. Por, kombet funksionojnë sipas ligjeve të caktuara, dhe ne nuk zgjidhim punë nëse i injorojmë këto.

Ata që i thonë vetes intelektualë duhet të jenë të pajisur me durim dhe të mos jenë të ngarkuar me paragjykime. Vetëm të tillëve mund t’u shpjegojë se çfarë po ngjet në relacionin Prishtinë – Beograd.

Çfarë po ngjet në relacionin Prishtinë – Beograd?

Një ditë, një i panjohur në sheshin “Nëna Terezë” në Prishtinë me provokoi se cilit komb takojnë serbët e Kosovës pas marrëveshjes Thaçi-Daçiq.

I thashë që i takojnë të njëjtit komb të cilit i kanë takuar pas miratimit të Pakos së Ahtisaarit! E cilit komb pra i takuakan serbët e Kosovës në bazë të paketës së Ahtisaarit? Iu përgjigja se me paketën e Ahtisaarit serbët mbesin pjesë integrale e kombit serb, ata mund t’i shfrytëzojnë të drejtat e komunitetit pakicë në Kosovë, por ata mbesin pjesë integrale e kombit serb. Kjo është arsyeja pse shteti i Kosovës konsiderohet “sui generis”.

Pako e Ahtisaarit: serbët e Kosovës shtetas të Serbisë e nëse duan edhe minoritet në Kosovë

Sipas Pakos së Ahtisaarit të inplantuar në Kushtetutën e Kosovës, serbët e Kosovës mund ta mbajnë shtetësinë e Serbisë. D.m.th ata janë shtetas të Serbisë me banim të përhershëm në Kosovë, për dallim prej turqve, boshnjakëve etj., që janë vetëm komunitete minoritare në Kosovë. Serbët mund t’i shfrytëzojnë edhe të drejtat e tyre si komunitet minoritar në Kosovë.

Përderisa shkollat shqipe në Kosovë janë shkolla kosovare në gjuhën shqipe e jo shkolla të Shqipërisë në territorin e Kosovës, përderisa shkollat boshnjake në Kosovë janë shkolla kosovare në gjuhën boshnjake e jo shkolla të Bosnjës në territorin e Kosovës, përderisa shkollat turke në Kosovë janë shkolla kosovare në gjuhën turke e jo shkolla të Turqisë në territorin e Kosovës, shkollat serbe në Kosovë nuk janë shkolla kosovare në gjuhën serbe, por janë shkolla të Serbisë në territorin e Kosovës. Këto shkolla paguhen me para të taksapaguesve të Kosovës por plan-programet dhe përgjegjësinë akademike ia japin Ministrisë së Arsimit të Republikës së Serbisë.

Kështu derisa hoxhallarët dhe priftërinjtë katolikë e kanë të ndaluar me ligj të ligjërojnë në shkollat publike në Kosovë, priftërinjtë serbë paguhen nga buxheti i Kosovës për të ligjëruar në shkollat e Serbisë në Kosovë.

Po ashtu me pako të Ahtisaarit, kishat dhe manastiret ortodokse në Kosovë mbesin prona të Kishës serbe dhe jo prona të qytetarëve ortodoksë të Kosovës.

Pse është kjo kështu?

Sa është e drejtë etj., le të gjykojë secili, por kjo është Pako e Ahtisaarit, kjo është Kushtetuta e Kosovës e votuar nga të gjithë deputetët e Kosovës në përjashtim të Numan Baliqit.

Pse atëherë ne shqiptarët e Kosovës u dashka të jemi komb kosovar dhe jo komb shqiptar më pyeti provokatori i panjohur në sheshin “Nëna Terezë” në Prishtinë? I thashë pse nuk e ke pyetur Ahtisaarin po po më pyet mua. S’kam ditur atëherë ta pyes se i kam besuar Hashim Thaçit, po prej kur e kam pa që Daçiqi po e cakton datën e zgjedhjeve në Kosovë më nuk i besoj.

I tregova se përderisa serbi i Kosovës e ka pasaportën e Serbisë e ti nuk e ke pasaportën e Shqipërisë, ai është pjesëtar i kombit serb, ndërsa t’i nuk je pjesëtar i kombit shqiptar. Shyqyr që Kosova është shtet dhe ti si shqiptar etnik i takon kombit kosovar, përndryshe nuk do të ishe pjesëtar i asnjë kombi.

Këtu gjithnjë jemi të Ahtisaari. Por çfarë po ndodhë me marrëveshjen e Prillit mes Prishtinës dhe Beogradit.

Marrëveshja Thaçi – Daçiq, mbindërtim i Pakos së Ahtisaarit

Me marrëveshjen Thaçi – Daçiq të miratuar nga Parlamenti i Kosovës, tani Serbia në Kosovë jo vetëm që ka qytetarë të saj me banim të përhershëm në Kosovë, jo vetëm që ka shkolla, fakultete e spitale të saja në Kosovë, jo vetëm që ka kisha e manastire të saja në Kosovë, por ka edhe institucione shtetërore në Kosovë. Në fakt, ato i kishte edhe deri më tani, por tani me marrëveshje po legalizohen.

Tani në ligjin kushtetues të Serbisë që do të ndryshojë si rezultat i marrëveshjes do të futet Bashkësia e Komunave Serbe në Kosovë si kategori e saj kushtetuese.

Lidhja siameze mes shtetit të Kosovës dhe Serbisë

Komuna e Graçanicës do të jetë njëkohësisht komunë e Republikës së Kosovës dhe e Republikës së Serbisë. Përgjegjësitë e saj do të jenë të dyfishta. Kryetari i Graçanicës do të zgjidhet me ligjin zgjedhor të Kosovës, por votuesit përveç se qytetarë të Kosovës do të mund të jenë edhe qytetarë të Serbisë pa qenë fare qytetarë të Kosovës, sepse lista e zgjedhësve do të miratohet me marrëveshje ku nuk do të kërkohet letërnjoftimi i Kosovës.

Me një fjalë, Bashkësia e Komunave serbe do të jetë pjesë integrale e Republikës së Serbisë po edhe pjesë integrale e Republikës së Kosovës. Kështu, shteti Kosovës dhe ai i Serbisë lidhen mes vete në mënyrë organike si vëllezërit siamezë në ndërkohë që Serbia nuk e njeh Kosovën si shtet, por edhe nëse dikur e njeh kjo lidhje siameze nuk e humb rrolin e vet.

Kështu për dallim nga Bosnja që sovranitetin e vet nuk e realizon për shkak të ndarjes nga brenda, Kosova edhe kur të bëhet anëtare e OKB, sovranitetin e vet do ta ketë të kufizuar edhe nga jashtë në bazë të marrëveshjes së ratifikuar nga Parlamenti i Kosovës.

Vetëm ajo çfarë ngjau me deputetë e “Vetëvendosjes”, jep një fije shprese se një ditë, kur Kosovën do ta udhëheqin mendje më të ndritura e më patriotike, Gjykata Kushtetuese e Kosovës apo GJND në Hagë do të gjejnë ndonjë vrimë procedurale a lëndore që ta anulojnë ratifikimin në fjalë, por edhe kjo do të jetë gati e pamundur pasi që ratifikimi i marrëveshjes do të krijojë realitete të reja në terren.

__________

P.S. Lidhje siameze d.m.th. kur dy fëmijë binjakë lindin të ngjitur njëri me tjetrin me ndonjë pjesë të trupit të përbashkët.

Advertisements

VALBONA KARANXHA: U MORËN TË GJITHA MASAT PARAPRAKE: FENOMENI LSI

Zgjedhjet e 23 qershorit 2013 i tejkaluan te gjitha parashikimet, madje shumë nga rezulatet e zgjedhjeve hynë në një zonë surprizash të ëmbla dhe të tharta në të njëjtën kohë. Por ajo që ka rëndësi është fakti që oligarkia plutokratike e hodhi lumin edhe kësaj rradhe, dhe pritet të filloj punën e qetë duke parashtruar rradhën e detyrave për treqind ditët e para të pushtetit.

Mirëpo disa gjëra nuk kalohen dhe nuk do të mund të kalohen aq lehtë. Tani për tani ASHE është në muajin e mjaltit dhe po vë në zbatim paktin e një prillit. Populli është tejet i lodhur dhe i rraskapitur dhe nuk e ka goditur realiteti ende. Por do ta fshikullij herët a vonë, pavarësisht se socialistët të kryesuar nga Rama dhe Meta po ndjekin taktikën “Hec levizim shpejt e shpejt pa u zgjuar mirë këta”. “Bad boys move in silence and violence”, thotë një “rapper” i njohur, dhe Ilir Meta nuk është i huaj ndaj këtyre levizjeve të qeta paçka se herën e fundit e spiunoi i besuari Dritan Prifti.

Nga bilanci i 23 qershorit lind një pyetje legjitime “Kush i fitoi zgjedhjet në të vërtetë dhe si?”

Disa nga analistët shqiptarë të cilët e përdredhin dhe stërpërdredhin situatën duke nxjerrë ide boshe dhe pa substance fokusohen në të panevojshmen. Përse humbi PD, kur pyetja qëndron pse dhe si fitoi LSI?. Humbja e PD do ishte pyetje retorike në këto momente dhe nuk ja vlen të harxhojmë kohe dhe energji. Trendi në zgjedhje ishte rënie e votave të PD, gjendje statike e PS dhe shpërthim i pazakontë i zgjedhesit LSI-st.

Por papritur, në pikun e diskutimeve dhe analizave mbi zgjedhjet, Berisha, si “Rock Star” që është i cili do të jetë në spotlight njëqind për qind të hapësirës televizive, ja vodhi edhe kësaj rradhe Ramës me lajmin bombastik që lëshoi. Kështu që Berisha e largoi krejt vëmëndjen nga rezulatet e verteta te zgjedhjeve tek dorëheqja e tij si kreu i PD, dhe gazetarët, opinionistët ranë përsëri në grackë duke rendur mbas një diçkaje që mbase nuk ka gjasa të ndodh derisa Berisha të mos jetë më në gjendje fizike apo mendore, por kurrësesi nga humbja e zgjedhjeve.

Por konkretisht të rikthehemi natës se 23 qershorit. Ishte nata e gjatë e verës kur harta e Shqipërisë u ngjyros lejla nga producentët e stacioneve televizive që me hapjen e kutive të para. Fjala që PS ka fituar morri dhenë. Por le të shohim bilancin nga afër. Zgjedhjet ishin një farsë e pre-planifikuar.

Nga rezultatet ne terren, qarku i Beratit, i shumëfoluri dhe i shumëprituri elektorat socialist ku konkurruan midis te tjerëve dhe Fidel Ylli i dha të njëjtin numër votash PS, pra ajo fitoi të njëjtin numër mandatesh si në 2009, 8 deputet ndërsa PD humbi një mandat dhe LSI fitoi një mandat me 12,000 vota rritje.

Te kalojmë në qarkun e Fierit, PS nuk ka asnjë shtesë mandatesh. Ajo fitoi 9 gjithsej aq sa morri ne vitin 2009, ndërsa LSI morri 2, pra 1 mandat me shumë se në 2009. Kalojmë më lartë në zonën e Shkodrës ku PD mori 4 mandate, PS mori 3 dhe LSI mori 1. Megjithatë Shkodra u ngjyros me lejla që orët e para mbas zgjedhjeve dhe lajmi që PS fitoi në Shkodër befasoi shumë njerëz.

Por le t’i kthehemi statistikave zyrtare me sy më analitik.

Shqipëria është vëndi i 137 në botë për frymë të popullsisë. Sias CIA popullsia shqiptare për vitin 2013 rreh në 3,011,405 banorë duke përfshirë të gjitha grupmoshat. Mosha 0-14 vjeç (të cilët nuk votojnë) përbën rreth 19% të popullsisë. Po ashtu edhe mosha 15-24 vjeç përbën reth 19%, por, meqënëse brënda këtij sub-grupi fillon mosha e votimit dhe nuk ka statistika të përcaktuara, për hir të argumentit unë po e konsideroj si votuese.

Pra, duke i hequr 19% shifrës 3,011,405, e cila është popullsia totale shqiptare sipas CIA-s, po i lejoj 2,409,124 shqiptarë nga 15 vjeç e larte. Por po të shohim listat e KQZ, shqiptarët e rregjistruar për votim janë 3.271.885, pra 862,761 më shumë shqiptare seç janë statistikat e CIA-s. Por ky numer mund të jetë edhe më i madh për shkak të mosndarjes së popullsisë 15-24 vjeç. Pra gati 1 milion emra janë të rregjistruar në listat e KQZ por ata nuk rezultojnë si pjesë e popullates shqiptare.

Konkretisht, ka një diferencë prej 862,761 frymë shqiptarë të cilët nuk dihet se ku janë. Mbase janë nëpër botë, mbase janë të gjallë, të vdekur, të shumfishuar, të paksuar; kjo nuk dihet. Rëndësi ka që emri i tyre figuron në lista dhe përdoret për nevoja të shpejta. Këto lista shërbejnë për të mbushur numrin e votave për mandatet e blera. Ky mund të jetë një interpretim i femomenit “Ruzhdije”.

Por le të shohim sa është bilanci i bojkotit?

Duke u nisur nga numri i listes se KQZ në votime morrën pjesë 1,742,041 votues. Pra bojkoti është 47% i popullsisë, pra statistikisht 1,420,668 votues nuk janë paraqitur në votime. Këtij numri hiqi 862, 761 presupoohet që janë imigrantët dhe kemi 557,907 të cilët janë brënda territorit të Shqipërise dhe nuk kanë votuar. Kjo është mjaft shqetësuese.

Rritja fiktive e votuesit LSI-st

I parë më nga afër, Lezha me 57% pjesmarrje ku konkurroi Monika Kryemadhi pati rritje rreth 6000 vota kundrejt vitit 2009 dhe konfirmoi mandatin e saj të parë, të cilin LSI nuk e kishte arritur dot në 2009 as si Aleancë Soclialiste për Integrim. Berati pati një rritje prej 12,000 votash në favor të LSI, Fieri pati një rritje rreth 8900 votash në favor të LSI i cili i dha një mandat më shumë. Gjithashtu është për tu përmendur fakti që LSI morri 9959 vota më shumë në Shkodër se në vitin 2009, fakt i cili i dhuroi një mandat LSI.

Pra siç jemi në gjendje të analizojmë, rritja e pjesmarrjes në zgjedhje këtë vit ka shkuar në përfitim të LSI. E çiftëzuar kjo me incidentet e rrahjes, keqtrajtimit dhe vrasjes së seksereve te LSI tregon se kjo parti është angazhuar në aktivitet të paligjshëm për të siguruar 12 mandate me shume. Kështu që kemi një rritje fiktive të deputetëve të LSI-së në parlament dhe jo zbatimin e vullnetit të popullit.

Të gjendur përpara këtij problemi të një bojkoti masiv, politikanët i ranë lapsit dhe luajtën me këto shifra. Pra në lingon e zgjedhjeve ky quhet fenomeni Ruzhdije i cili nuk është gjë tjetër përvëçse mbushja e kutive të votimit me fleta në favor të një partie ose koalicioni, te rënë në ujdi që më përpara.

Ajo që bie në sy në këto zgjedhje është egërsia, acarimi fizik të cilat janë pasojë e luftës partiake. Nga burime jo zyrtare LSI është munduar t’i blej mandatet edhe në 2009 por nuk ka arritur. Atë që LSI nuk e bëri dot në 2009 sepse Berisha nuk do t’ja lejonte kurrë, e bëri në 2013. Kjo vjen për shkak të paktit të një prillit dhe qëndrimit “laissez-faire” të Berishës në zgjedhjet e 23 qershorit. Mbajtja e përgjegjsisë për humbjen nga ana e Berishës është gjithashtu pjesë e paktit dhe strategji e tij për t’u “vetsakrifikuar” me qellim te ketë mundësi të bëj një tranzicion sa më të lehtë dhe pa incidente për veten dhe për familjen. Pra paria kishte tre muaj kohë të paraprinte rezulatet e një bojkoti masiv, të siguronte aq sa i duheshin dhe e kreu detyrën “me nder.”

Faqja zyrtare e KQZ

http://result.cec.org.al/Results.aspx?UnitID=1&IsPS=0&Turnout=4&LangID=1

Diary of Tirana

http://diaryoftirana.blogspot.com/2013/06/kush-i-fitoi-zgjedhjet-qarku-fier.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+DiaryOfTirana+%28Diary+of+Tirana%29

https://ëëë.cia.gov/library/publications/the-ëorld-factbook/geos/al.html

KUSH DO TA BËJË OPOZITEN?

Problemi themelor me te cilin përballen shqiptarët nuk është aq qeverisja Rameta, por mungesa e një opozite politike serioze, ideologjike, programatike, dhe me synim marrjen e qeverisjes ne zgjedhjet e ardhshme politike. Në këtë pikë, një opozitë e tillë nuk ekziston në shtetin shqiptar dhe po u vazhdua kështu nuk ka gjasa që të ndodhë. Paradoksi është se në politikën shqiptare mungon konvergimi i katër elementëve që e bëjnë të mundshme daljen e një alternative të tillë serioze: ideologjia, udhëheqësia, struktura partiake dhe mobilizuese, dhe mendësia e popullit.

Katër Elementët e Një Opozite të Shëndoshë

Ideologjia e duhur për të bërë opozitën sot e mot, por edhe për të drejtuar shtetin është kombëtarizmi. Këta që do të qeverisin nuk janë kombëtaristë. KËta që qeverisën deri dje nuk janë kombëtaristë. Këta që morën flamurin e kombëtarizmit dolën kakarecë e sharlatanë dhe janë krejtësisht të diskredituar. Mirëpo diskreditimi i tyre nuk duhet e nuk mund të jetë diskreditimi i ideologjisë dhe i vlerave të pazëvendësueshme që ajo ideologji përcon.

Udhëheqësia e duhur për të bërë opozitën sot e mot por edhe për të drejtuar shtetin nesër duhet të përbëhet nga politikanë që nuk janë të korruptuar, që nuk janë të blerë e të shitur, që nuk janë të njollosur nga qeverisja kriminale e tranzicionit. Këta që do të qeverisin janë ata që qeveresnin deri dje. Këta që qeverisën deri dje janë llumi i botës, hajna, cuba, gangstere, mashtrues, klani i Zemunit, Trusti I Gështenjave të Tropojës,  Orta e Jenicerëve, Ceta e Lavatriceve dhe strukturat e tjera oligarkike, kriminale e mafioze. Udhëheqësia e opozitës duhet të bëhet nga njerëz që janë të përkushtuar ndaj popullit e ndaj shtetit të tyre e jo nga politikanë me dosje, me dosje krimi, që kanë mbushur dosjet kundër shqiptarëve, apo që duan të luajnë lojën politike me dosjet kundër shqiptarëve.

Struktura partiake dhe mobilizuese e duhur për të bërë opozitën duhet të jetë një strukturë e mbështetur në ideologjinë dhe bindjen se besnikërinë e parë e të pandryshueshme anëtari apo simpatizanti i partisë nuk e ka ndaj kryetarit të partisë apo kryetares por ndaj shtetit. Politika bëhet për ta bërë shtetin e gjendjen më të mirë, për të gjetur rrugën e duhur e jo për të përdorur njerëzit në rrugë si mitingashë  për qëllimet e një individi. Struktura partiake, pra, duhet të jetë dytësore e në hije të jetës personale të individëve që mund të jenë mësues, profesionistë, punëtorë bujq, e në profesione të tjera, por që bashkëpunojnë për të bërë më të mirën për të gjithë shqiptarët. Koha e sistemit parti-shtet ka kaluar, por tek ne koha e shtet-kombit ende nuk ka filluar.

Mendësia e popullit do të jetë vendimtare në përcaktimin e të ardhmes së opozitës. Këta që qeverisin ishin në qeverisje. Këta që qeverisën nuk kanë lënë gjë pa bërë për ta zvetënuar, korruptuar, katandisur që të mendojë vetëm për bukën e gojës dhe të jetë tërësisht i varur prej tyre. Zgjedhjet e fundit kur votat u shitën, u blenë, u vodhën, apo u dhunuan treguan se kemi zbritur një a dy shkallë më poshtë nivelit ku kemi qënë. Shenjat e degradimit që po përjetohen janë të frikshme dhe duhet bërë një përpjekje titanike për të ndrruar rrugë. Opozita e vërtetë do të jetë ajo që do t’u kthejë njerëzve dinjitetin e respektin për veten duke punuar në radhë të parë për të ndrruar mendësinë e tyre.  Zgjidhja e vërtetë është në ndricimin e mendjes së popullit dhe në krijimin e bindjes se ka zgjidhje, se ka shpresë dhe se ka mundësi që të bëhet më e mira për shqiptarët. Opozita e vërtetë do të tregojë se strukturat partiake, ideologjia dhe udhëheqësia e opozitës janë në funksion e në shërbim të arritjes së objektivave të ndërtimit të një shoqërie moderne e normale, e cila të krijojë siguri të jetës e të nderit, mundësi për zhvillim, e begatim, me sisteme të edukimit, të mbrojtjes shëndetësore, të kujdesit për fëmijët e të moshuarit.

A Mund të bëjnë Opozitën partitë ekzistuese?

Në këtë pikë, ideologjia e duhur është kombëtarizmi. AKZ është partia që e ka përqafuar atë ideologji, mirëpo trajtimi që i ka bërë ka qënë jorealist, populist, i ngarkuar me nota sharlatanizmi të theksuar dhe pa profesionalizmin që pritej. Dështimi i një politikani nuk është dështimi i ideologjisë. Por do të ishte e pafalshme që të lejohet një individ që të mbajë peng opozitën e ideologjinë e saj. Njerëzit i bashkëngjiten një ideologjie dhe nuk e kanë pronë të tyre. Ideologjia ka jetën e vet dhe në rastin tonë, kombëtarizmi është ideologjia e natyrshme, e nevojshme, e dbishme dhe e pashmangshme.

NË drejtim të udheheqësisë dhe të strukturës, nga ana e vet, Sali Berisha mban peng të Trustit të Gështenjave masën e madhe të njerëzve që e dinë se kush janë këta që do të qeverisin dhe që duhej të ishin opozita e vërtetë. Qeverisja e degjeneruar dhe e stërkorruptuar e tij dhe e strukturave dhe e individëve që nuk lanë gjë pa bërë për të mbushur thesin me para për 100 vjet duhet të gjykohet e jo të durohet e anashkalohet. Mirëpo Edi Ramës dhe Ilir Metës iu duhet një Sali Berishë e një PD e dobët që do ti mbajë në pushtet për nja 16 apo më shumë vjet. Kështu kanë punuar deri tani e kështu duan të punojnë. Por kjo nuk duhet lejuar që të ndodhë sepse kjo është thjesht zgjatja e agonisë kombëtare.

Përpjekja e ethshme e Berishës për të imponuar një njeri të familjes në krye të PD-së dhe për të mbajtur shqiptarët peng duke thënë se do të bëjë opozitën do të intensifikohet në ditët e ardhshme. Sali Berishës nuk i duhet një opozitë për shqiptarët, atij i duhet një mbrojtje për familjen e për Trustin dhe kjo mbrojtje vjen nga prania në politikë dhe nga kontrolli mbi popullin. Marrëveshja që ai ka bërë me Metën e Ramën do të respektohet dhe as atij e as familjes nuk do ti hyjë gjemb në këmbë. Sepse këta janë paria e Tiranës dhe ia ruajnë shpinën njeri tjetrit. Prandaj Berisha e PD nuk mund të bëjnë opozitën e vërtetë, atë që duhet, atë që iu shërben shqiptarëe dhe të ardhmes së tyre. Sali Berisha dhe të gjtihë të tjerët në PD janë të kapur, të degjeneruar, të zvetënuar, hajna e cuba të kategorisë më të fundit. Nuk ka det që i lan krimet e tyre dhe nuk mund të vihet ujku të ruajë delet e të bëjë opozitën për të mbrojtur shqiptarët. Sepse si Sali Berisha, ashtu edhe Lulzim Basha, dhe të gjithë të tjerët janë vegla të Trustit të Gështenjave. Ata janë aty për të mbrojtur interesat e familjes e jo të shqiptarëve. Nuk duhen lejuar që ta bëjnë këtë sepse ky do të ishte një krim që nuk do të na e falin brezat e ardhshëm.

Mendësia e popullit që duhet për të bërë një opozite të shëndoshë e jo një opozitë mitingjesh, si kjo që po nis të përvijohet, është mendësia e qytetarit me bindje të qarta civile, patriot e atdhetar, e që i njeh të drejtat dhe detyrat e veta dhe i kupton shtërngesat që vë ligji. Mendësia që na duhet është mendësia e qytetarit që nuk bie pre e manipulimit për interesa personale të individëve të caktuar, që i shmanget parullave populiste, që kërkon substancën e jo vetëm formën, që nuk voton për numrat e për ngjyra e parti, e që nuk bën tifozllëk.  Mendësia që na duhet për të bërë opozitën është mendësia e katundarit fisnik  shqiptar, ai që vë nderin mbi gjithcka, ai që e kupton se të keqes duhet me i thanë ndal, që nderon e respekton rregullin e ligjin, që kërkon zbatimin e ligjit që duhet të jetë mbi gjithkënd e gjithkund.

Kush duhet ta bëjë opozitën?

Opozitën duhet ta bëjë një masë shqiptarësh që përqafon ideologjinë kombëtariste. Kjo masë e fragmentarizuar shqiptarësh sot mbështet parti interesash, nuk sheh zgjidhje, dhe e ka mbyllur gojën, edhe pse e dinë mirë se cfarë krimi po luhet mbi kurrizin e shqiptarëve. Kjo masë e shpërndarë në të gjithë shtresat e shoqërisë jo vetëm e kupton se ky realitet është absurd, por edhe se ky realitet është kriminal, i qëllimtë dhe i stisur në atë mënyrë që të mos lejojë që të rebelohet kush. Por këta nuk e hapin gojën sepse kanë frikë. Niveli i terrorizimit të shoqërisë shqiptare ka arritur në nivele të tilla sa që njerëzit nuk guxojnë as të mendojnë e jo më të flasin dhe frika është me e prekshme në këtë këtë grup se sa në cilindo grup tjetër.

Mirëpo, për këdo që hyn në politikë, ky është grupi i elitave të vërteta dhe i individëve me influencë lokale, e nesër edhe kombëtare, që do të bëjnë ndryshimin. Zhgënjimi i pritshëm nga qeverisja Rameta do t’i bindë të bëhen më aktivë. Këta janë celësi i organizimit të opozitës sepse këta ndërmjet parisë sunduese dhe popullit. Këta e përcojnë ideologjinë, sjelljet, normat dhe vlerat e parisë në popull por këta mund të bëjën influencimin e popullit në mënyrë që të përvijohet ndarja me të shkuarën. E në të njëjtën kohë, këta janë grupi më i madh dhe më i ndjeshëm, grupi që mund të bëjë ndryshimin. Problemi kryesor është se si me ia nxjerrë frikën këtyre njerëzve, që pavarësisht se ku jetojnë, në fshat apo në qytet, kanë edukimin, ndjeshmërinë, dhe receptivitetin për të kërkuar ndryshimin. Këta janë zyrtarët e niveleve të ulta në atë e në këtë system, njerëzit që vijnë nga familje me tradita, tregtarët e reshperët që duan të jetojnë me nder, mësuesit dhe mjekët e ndershëm, oficerët dhe policët e edukuar, njerëzit me bindje morale të qëndrueshme e që i praktikojnë në jetën e tyre, atdhetarët dhe patriotet, pasardhësit e familjeve patriotike e të dëshmorëve të kombit.

Në vend të përfundimit

Opozitën nuk mund ta bëjnë ata që kanë dështuar apo ata që janë të kriminalizuar. Opozita e vërtetë duhet të fillojë e duhet të jetë e mbështetur tek kombëtarizmi si ideologji. Opozita e vërtetë duhet të jetë e mbështetur tek shqiptarët patriote e shembujt si figura e ndritshme e Myslym Pashajt. Opozita e vërtetë do të vijë mbas një periudhe të gjatë pune e reflektimi nga ana e intelektualëve dhe mbi të gjitha e të rinjve. Opozita e vërtetë duhet të shkëputet nga trashëgimnia e sharlatanëve dhe e banditëve politikë si Sali Berisha dhe të punojë për të kthyer dinjitetin e nderin shqiptarëve fisnikë. Sepse në fund të fundit këta që na qeverisën e që do të qeverisin janë këtu me një projekt afatgjatë. Nuk ka zgjidhje të lehta, rruga është e mundimshme, por opozita duhet me kenë morale, kombëtariste, e përkushtuar, në shërbim të popullit dhe mbikqyrëse e qeverisjes së parisë së Tiranës por në interes të kombit. Koha ka ardhur për të pyetur kush do ta bëjë e në cilën anë do të jetë secili, edhe ti që e lexon këtë shënim.

VALBONA KARANXHA: LIDERSHIPI I FORCËS DHE I DHUNËS

 Koncepte te lidërshipt të forcës dhe të dhunës

Ashtu si çdo shkencë  shoqërore që synon të studioj fenomene, koncepte, ide, sjelljet në shoqëri, edhe lidershipi nuk ka ngelur jashtë epistemologjisë; shkencës së diturisë. Lidërshipi, nuk është tipar, as pozitë sociale; lidërshipi është mënyra se si njerzit që janë në fuqi ose pushtet sillen me popullin që udhëheqin. Duke ju kthyer rastit te lidërshipit shqiptar keto 70 vitet e fundit, mund të thuhet pa druajtje se  udhëheqjet prezente dhe të mëparshme në Shqipëri hyjnë në teoritë që studiojnë lidërshipin e detyrimit me dhunë, (coercive leadership).

Me një fjalë, idea e lidërshipit të detyrimit dhe të dhunës është manipulimi i popullit me qëllim që ai  të veproj jashtë vullnetit të tij. Si pasojë, ky lloj lidërshipi krijon dy lloj mardhëniesh me grupet e njerzëve që udhëheq: E para, shpërblen bashkëpuntorët, ata që kontibuojnë për mbajtjen e lidershipit të detyrimit dhe te dhunës. Dhe e dyta ndëshkon me mënyra të ndryshme ata që shprehen dhe veprojnë kundër. Lidërshipe të tillë  historia ka njohur me duzina. Vlen të permëndet rasti i Adolf Hitlerit, Jim Jones (Guayana), David Konesh etj (Northouse, 2010). Por gjithashtu vlen të përmenden, lidërshipet diktatoriale në Amerikën Latine, Afrikë, dhë ato ish-komuniste në vendet e Europës Lindore apo Azinë e Largët.

Po në këtë kategori lidërshipi hynë edhe figura si Enver Hoxha apo Sali Berisha të cilët kanë qenë kreyqeveritarë të pushtetit në Shqipëri gjatë  70 vjetët e fundit. Ky model lidërshipi nuk e merr për bazë  synimin e mirqënies së popullit por egsiston vetëm për të realizuar qëllimet personale nëpërmjet, detyrimit, manipulimit dhe dhunës. Ky lloj lidërshipi jo vetëm është kundër mirqënies se popullit, por e mban atë në një gjëndje apatie dhe mosreagimi ndaj fenomeneve socio-politike.

Hoxha dhe skizofrenia e tij politike

Le ti rikthehemi rastit të liderit komunist  Enver Hoxha. Hoxha, kishte krijuar një sistem të padepërtueshem i cili punonte në funksion të tij dhe kastës së Partisë së Punës së Shqipërisë. Ky sistem  kishte shtresat e tij të cilat quhen struktura. Këto struktura ishim mjaft te organizuara dhe të konsoliduara. Strukturat funksionoin dhe mbaheshin sepse punonjësit ishin te detyruar me dhunë psikologjike të zbatonin programet e ardhura nga lart. Në aparencë, sistemi dukej sikur funksiononte në mënyre ideale, por i parë nga afër sistemi kishte të çara ose hendekë sepse nuk ishte i ngritur në një vision të përbashkët, por në visionin e një njeriu ose një grup njerzish.

Sistemi i Hoxhës kishte programe imediate dhe të largëta. Disa nga këto programe ishin shpërndarja dhe absorbimi total i propagandës komuniste nga populli. Programi i largët ishte që gjithë populli shqiptar të blente ideologjinë komuniste dhe ta adoptonte si pjesë të jetës. Pra, ideologjia komuniste mbi gjithcka. Strukturat shtetërore apo partiake të Hoxhës paraqiteshin në formë rreth(esh)  të përbëra nga punonjës të sistemit në të cilën hynte pjesa me e madhe e popullsisë në moshën e punës. Sa më shumë të afrohesh pranë qëndrës, pra  afër strukturave qeveritare të udhehequr nga lideret komunist,  përbërja e këtyre strukturave forcohej gradualisht për të krijuar një rreth të ngushtë të padepërtueshem  i cili ishte rrethi i bashkëpunëtoreve dhe të afërmve të Hoxhës, ose byroja politike.

Teknikisht, sa më afër qëndrës aq më shumë Hoxha kishte besim në individin. Kjo përbente një farë shpërblimi për bashkëpuntorët dhe përkrahësit e ideologjisë, ndërsa ajo pjesë e popullsisë që Hoxha nuk i shihte si bashkëpuntorë të ngushtë ose si pjesë e parisë së tij sunduese, izolohej që në fillesë sepse ishte jashtë rrethit dhe mirbësimit të tij, dhe nuk i shërbente politikës së tij me rigorozitet.

Me shëmbuj mjaft ordiner, sistemi komunist i kryesuar nga Hoxha shpërblente besnikët duke i mbajtur afër vetes (po jo shumë afer), me bursa jashtë shtetit, me pozita  pune në kryeministritë, komitetet qëndrore dhe të rretheve. Rrjedhimisht, standardi i jetesës së këtyre të besuarve ishte disi më i lartë gjithmonë duke e krahasuar me pjesën tjetër të popullit.

Ndërsa pjesa e popullsisë në të cilën Hoxha nuk kishte interes imediat punonte dhe jetonte larg qëndrës së qytetëruar të Tiranës me punë që ishin në funksion të mbajtjes së sistemit komunist. Shumë intelektualë lëviznin nëpër rrethe si lëvizje kuadri. Një pjesë e këtyre intelektualëve ishin mjaft të shkolluar. Nuk mund të thuhet e njëjta gjë për byronë  politike të Hoxhës ku një pjesë e madhe nuk kishin arsimin e duhur për të kryesuar ose udhëhequr,  dhe strategjikisht,  ishte gjithmonë e stacionuar në bllokun e udhëheqjes. Fjala bllok në vetvete i qëndron kuptimit të parë të saj e cila është “strukture e padëpertueshme”. Pra,  Hoxha ishte aq drejt përsëdrejti sa dhe metaforik.

Arsimi i lidërve dhe atyre që punojnë afër tyre është pivotal por jo gjithcka. Faktor të tjerë që ndikojnë në drejtimin me sukses janë  pjekuria politike, maturia, inteligjenca dhe aftësia për të marrë vendime në të mirën e popullit. Fakti qëndron se, ish bashkëpuntorët dhe anëtaret e byrose nuk kishin asnjë nga këto tipare; ata ishin thjesht një numër karrige në byro dhe zbatonin politikën e Hoxhës në vazhdimësi. Kjo mënyre sjellje ishte politikë manipuluese. Me këtë  levizje, Hoxha i mbante intelektualët e arsimuar larg shqetësimeve të tij, dhe shpërblente të paaftët pranë tij për të lehtësuar sundimin.

Hoxha nuk kishte tolerancë për ata që nuk besonin në ideologinë e tij dhe i kunderviheshin hapur me vepra ose me fjalë. Për këtë arsye Hoxha kishte ngritur insitucionet e ndëshkimit politik që ishin burgjet dhe qëndrat e persekutimit. Dhuna e Hoxhës ra fortë jo vetë mbi ata që e kundershtuan hapur por edhe mbi familjet dhe fëmijet e tyre të cilët ndanë përgjegjësinë dhe dënimin në të njëjtat institucione.

Kalorësi i demokracisë shqiptare

Pesëdhjetë vjet mbas sundimit të Hoxhës dhe pasardhesit të tij Ramiz Alia, Berisha, lideri i shumpritur dhe i shumfolur i demokracisë shqiptare, doli si emergjencë e nevojës për të përmbysur sistemin komunist. Teorikisht Berisha përqafon demokracinë por në praktikë  Berisha shkel parimet bazëte saj. Udhehëqja e tij është një variant tjeter i lidërshipit të dhunës dhe detyrimit. Berisha mbron faktin se ishte një nga themeluesit e Partise Demokratike në Shqipëri, por rruga e Berishës dhe peripecitë e tij si  lidër, tregojne se Berisha nuk mundi të hyjë  asnjeherë në atë teori që studiojnë lidërshipet autentike të cilet ndryshuan jo vetëm sistemet, por  synuan të mbajnë ndryshimin e sistemit duke venë mirqenien e popullit para së gjithash. Ky është pak a shumë koncepti i demokracisë. Praktika tregon se Berisha e ka të vështire ta kuptojë këtë koncept dhe duke qënë se Berisha nuk është i qartë në teorinë e tij kjo e bën të pamundur aplikimin e  konceptit të demokracisë në praktikë gjatë pushtetit të tij.

Të dy këta lidër, si Hoxha dhe Berisha  kane ngjajshmeri sepse bien në të njëjtën kategori lidërshipi. Domethënë, sjellja e tyre ndaj poullit është e ngjajshme por jo e njejte. Ndersa Enver Hoxha kishte ngritur dhe mirëmbante në mënyre fanatike strukturat e modelit komunist, Sali Berisha, funksionon në një shtet i cili është në kaos, strukturat e të cilit janë frakturuara. Berisha ka  krijuar sisteme brenda shtetit qe ti shërbejne atij dhe kastes së vet partiake. Por meqënëse Berisha kryeson në një kohë kur nuk i shpëton dot syrit të institucioneve ndërkombetare, ai  nuk përdor drejt përsëdrejti dhunën. Berisha përdor mjete më të sofistikuara për të siguruar  pushtetin, dhe për të mbajtur afër të besuarit e tij. Për shembull, për të ndëshkuar ata që nuk besojnë në programin e tij, si ashtu dhe kundërshtaret e hapur politik, Berisha  aplikon metodën jo domokratike, atë të politizimit të institucioneve dhe  punëve shtetërore.

Hoxha dhe Berisha,  shembëlltyrat e njeri tjetrit

Ashtu si Hoxha, Berisha ka mbledhur rreth vetes një rreth të ngushtë bashkpuntorësh të cilët mundësojne qëndrimin e Berishës në pushtet dhe realizimin e qellimeve të tij i cili është interesi personal imediat. Ashtu si Hoxha i cili  shpërblente bashkëpuntoret e vet, po ashtu dhe  Berisha shpërblen bashkpuntoret e vet  duke i emëruar me poste në ministritë apo qeveritare. Për më tepër Berisha, ashtu si Hoxha,  i cili mbajti pushtetin me dhunë për 50 vjet, mundëson me të gjitha menyrat fitimin e zgjedhjeve me qellim qe te zgjas jeten e tij dhe  bashkepunetoreve te tij ne pushtet.

Por ndryshe nga Hoxha, Berisha nuk i dërgon të gjithë kundershtaret e vet në institucione persekutimi të hapur, por i heq mundësine për tu punësuar dhe jetuar në sistemin e tij. Shumë kundërshtarë që nuk besuan në politikën e Berishes, janë drejtuar jashtë atdheut të tyre në kërkim të një jete të re, pasi në Shqipëri mjetet dhe burimet ekonomike janë prerë.

Si konkluzion, liderat që sundojnë me dhunë dhe detyrim kujdo partie që i përkasin do kenë ngjajshmeri sepse kanë shumë tipare që i bashkojnë. Qëllimet imediate si pasurimi personal; sjellja në varësi të ambientit dhe ndaj  pjestareve te shoqerise, aplikimi me dhunë dhe detyrim i ligjeve, praktikat e krijimit te sistmeve dhe strukturave te korrupsionit, praktikat  anti-demokratike të politizimit të institucioneve, tregojne qartë se Berisha dhe Hoxha nuk do të jenë asnjëhere pjesë e asaj udhëheqje që  ka një vizion të përshkët me popullin.

Berisha dhe Hoxha janë shëmbëlltyra të njëri tjetrit sepse të dy riprodhuan të njëjtën ideologji dhe sistem; atë të sundimit me forcë dhe dhunë.  Berisha, megjithë demagogjinë dhe trumpetën e çlirimtarit, nuk do mund të shkëputet nga kompulsiviteti pr te mbajtur kontroll mbi  institucionet dhe vetë popullin. Berisha vjen nga shkolla  ideologjike e Hoxhës të cilët nuk krijuan kurrë vlera patriotike sepse nuk dalin dot nga strukturat e tyre partiake dhe babëzia për të sunduar. Patriotizmi ve interesin e popullit mbi atë vetjak, gjatë gjithë jetës se tyre në politik si Berisha dhe Hoxha perdorën praktikën përça dhe sundo për të mbajtur pushtetin. Populli shqiptar është tejet i ndarë në klasa ashtu si në kohën e diktatures komuniste. Berisha ndjek te njejtat praktika komuniste të presionit psikologjik me pjesën e popullsisë që nuk ndan të njëjtën ideologji dhe bindje poilitike.

 

THIRRJA PËR BOJKOTIMIN E ZGJEDHJEVE: RIVLERËSIMI I NJË NISME QYTETARE – II

Baza Teorike e Thirrjes për Bojkot

Baza teorike e Thirrjes për Bojkot është shtjelluar në librin tim Përrallat e Tranzicionit Shqiptar. Argumenti që parashtrohet në libër është i thjeshtë dhe buron nga teoria e formuluar aty, por mbështetet edhe në teorinë elitariste të Harold Lassëell dhe në punimin e Murray Edelman, Përdorimet Simbolike të Politikës. Ky është themeli teorik dhe jo romani i Jose Saramago, sic spekulluan kalemxhinjte e llapaqenerisë mediatike të Tiranës.

Cili është argumenti? Argumenti është se ka dy lloje realitetesh në të cilat ekziston shoqëria shqiptare. Këto dy realitete janë të papajtueshme mirëpo bashkëjetojnë si uji i kripur me të emblin në një estuar. Cilat janë dhe si bashkëjetojnë këto realitete? Argumenti është se bashkëjetesa mundësohet nga shteti dhe nga procesi politik. Ajo që e bën të mundshme pranimin e kësaj gjendjeje si realitet është politika dhe procesi zgjedhor. Përmes procesit zgjedhor, njerëzit identifikohen me parinë, e pranojnë realitetin që iu imponohet nga shteti dhe paria si të pashmangshëm dhe vazhdojnë të jetojnë në një system që i skllavëron pa ndërprerje e pa shpresë.

Njëri realitet është realiteti i parisë. Ky realitet që paria e ka krijuar dhe i cili i shërben asaj e sheh botën dhe shoqërinë shqiptare duke përdorur metodologjinë marksiste dhe si të vendosur/gjendur në strukturën e kapitalizmit më të egër englesian. Në këtë realitet, paria e sheh veten si borgjezia dhe të tjerët janë proletariati dhe skllevërit e saj. Justifikimi ideologjik shkon një hap më larg. Këta janë thjesht shqiptarët ‘pisa’, një popull ‘pis’ që duhet shfrytëzuar, degjeneruar, zvetënuar, skllavëruar, përdhunuar e marrë nëpër këmbë sepse kështu vendoset e ndërtohet ‘kapitalizmi.’ Mirëpo kjo nuk thuhet sepse i bie ndesh realitetit në të cilin është shtërngue me jetue pjesa tjetër e shoqërisë.

Realiteti tjetër është realiteti i njerëzve që nuk kanë më as shpirt me jetue. Ky është realiteti i shumicës, i popullit ‘pis’ shqiptar, i atyre që kapen mbas pronës së vogël, me gur e llac, me tulla e me një dyqan, me një copë tokë, me një apartament, e me një ndërtesë, që hanë bukë e djathë, që dalin në klub e shkojnë në plazh dhe që shesin fëmijët e tyre jashtë shtetit për këtë jetë mjerane. Ky është realiteti i atyre emigrantëve që nuk kanë asgjë me tregue për vitet e pafund të poshtërimit, të vuejtjeve e të mundimit, ndoshta një shtëpi, një grusht me euro dhe plagët në shpirt që nuk ua fshin askush. Ky është realiteti në të cilin paria kërkon që ata me jetue. Dhe procesi i varfërimit moral, material, dhe mendor është intensifikuar me shpejtësi.

Po si mund të binden njerëzit që të jenë skllevër? Sepse shqiptarët nuk janë thjesht krah pune, ata janë edhe njerëz e, mbi të gjitha, shtetas. Njerëzit mbahen nën kontroll me dhunë e me kafshatën e gojës, e mbi të gjitha me mendësinë e tyre katundare, ndërsa shtetasit si votues është e vështirë të kontrollohen sepse ata votojnë dhe vota është burimi kryesor i legjitimitetit të parisë. Pa votën e popullit, fytyra e parisë del ajo që është në të vërtetë. Një bandë kriminale, mafioze, vrastare oligarkike që ka kryer krimin më të përbindshëm mbi shqiptarët, ua ka humbur shansin historik dhe që i ka skllavëruar ata përjetë duke i grabitur pasuritë e shtetit, të tyren dhe duke I vënë të punojnë për një copë bukë.

Mirëpo parisë i duhet vota e shqiptarëve. Politika dhe procesi zgjedhor e bën këtë të mundshme.  Dhe kjo bëhet përmes procesit të marrëzisë kolektive. Retorika politika ofron një realitet që nuk është, që nuk mundet me kenë, që nuk ekziston kurrkund. E megjithatë njerëzit janë të dëshëruar me gjetë kuptimin e jetës së tyre. Politika dhe lidhja me politikën ua jep atë kuptim të jetës.

Politika dhe politikanët i ndihmojnë me e interpretue në mënyrë logjike realitetin alogjik. Një fetar nuk del natën pa dritë sepse ka frikë se shkel xhindet. Dikush tjetër sheh në endërr djallin. Dikush kthehet nga rruga sepse ditën e martë ia pret rrugën një mace e zezë dhe pret të keqen. Mirëpo në mendjen e tyre kjo është logjike. Sepse atë mendësi ia përforcon bashkësia, autoritetet që njeh. E në rastin e politikës, për të arritur nivelin e mbështetjes që kërkon, paria

përdor simbolet që lidhen ose me gjendjen ose me emocionet. Prandaj nga jashtë, gjendja në shtetin shqiptar është një marrëzi kolektive. Njerëzit duan me besue dhe politikanët hedhin simbole referenciale apo të ngarkuara me kuptim. Prandaj në realiettin e marrëzisë kolektive shqiptare gjen xhevahire të rralla të budallallëkut politik. Politikanët flasin për rrugët, për gjatësinë e tyre nga Tropoja në Tokio. Të tjerët flasin për Rilindje por flamuri eshte lejla. Merren me monumentin e dy Gishtave, të Enver Hoxhës, të Ahmet Zogut, e me radhë. Të gjithë flasin për të ardhmen europiane, hyrjen e Shqipërisë në Europë kur Europa nuk na don e nuk përmbushim asnjë kusht. Flasim për Tunelin e Elbasanit, për përurime, shkohet me autobu në majë të një mali ku gjendet një minierë e rrënuar. Të gjithë flasin për të ardhmen e lumtur, begatinë, shkollat e reja, uljen e taksave, rritjen e rrogave, katundarët quhen fermerë, punësimin, kthimin e tokave të gjithëve, të pronave të gjithëve, mundësitë për emigrantët e kështu me radhë. Njerëzit presin nga politikanët që t’iu tregojnë të vërtetën. Duke e besuar, apo duke u shfaqur se e besojnë, ata bëhen pjesë e një realiteti që iu imponohet por nuk ka asnjë bazë në të vërtetën.

Kështu politika dhe përmes politikës paria e Tiranës iu mbush mendjen njerëzve se cfarë duan, si ta duan e cfarë të kërkojnë e të presin prej tyre. Sepse në nivelin material, ata i kanë marrë pasuritë, i kanë bërë llogaritë, janë milionerë dhe i kanë partitë e tyre të milionerëve. Politika është simbolike, për simbolet, dhe shërben për krijimin e realitetit ku duhet të funksionojnë në mënyrë logjike skllevërit e parisë. Në këtë marrëzi kolektive, dhe është kolektive sepse as paria nuk i shpëton mendësisë e sistemit ideologjik të cmendur që ka krijuar, nuk ka vend për objektivitet e arsyetim. Mitet bazë mbi të cilat mbështetet shoqëria, objektivat që i vë vetes, qëllimet e mënyra se si t’i arrijë këto qëllime janë të organizuara në mënyrë logjike, anipse themeli i argumenteve është një cmenduri totale.

Mirepo zgjedhjet shërbejnë kryesisht me i ba njerëzit e vegjëlisë me u dukë të plotëfuqishëm. Krijimi i bindjes se janë ata që vendosin është një process që mbështetet pikërisht në mitet, në simbolet dhe në zgjedhjet. Mirëpo zgjedhjet dhe politika janë të lidhura me shtetin dhe shteti është në qëndër të intërësave të cdo individi, ose si fuqi positive ose si kërcënim.  Në këtë mënyrë, duke I kthyer njerëzit, në dukje e në sipërfaqe, sikur janë ata që vendosin për shtetin, zgjedhjet bëhen me shumë se zgjedhje. Politika atëherë, simbolizon atë që njerëzit duan me besue për shtetin, mirëpo nuk ka të vërtetë këtu. Vegjëlia beson atë që don paria që ata duhet me besue. Prandaj për një muaj e gjysëm nuk patëm programe por numra. Thirrja e pafund ishte voto numrin 29, 44 apo edhe numrin magjik, 69. Tragjedia është se pikërisht në momentin kur duket se ata po bëjnë veprimin më racional të jetës së tyre, po zgjedhin ata që do të vendosin se kush do të jetë në krye të shtetit, vegjëlia vepron në mënyrën më irracionale, sepse i gjithë sistemi është i ndërtuar që të mbrojë interesat e parisë së Tiranës. Politika bahet tifozllëk, bahet një seri pamjesh, numrash, dy gishtash, fytyrash, flamujsh. Por ajo nuk ka substancë, nuk është reale. Nuk është as jeta që njerëzit jetojnë, as jeta që duhet me jetue. Politikanët bëhen qëndra e jetës së tyre dhe njerëzit identifikohen me ta. As Edi Rama, as Sali Berisha e as Ilir Meta nuk munden me kenë gabim për mbështetësit e tyre. Edhe kur ua fusin sa krahu, edhe kur sjellin Kac Islamin, apo vënë llumin e botës si deputetë, kur kapen duke vjedhur apo me kurva nuk janë gabim. Heronjët nuk munden me kenë gabim, sepse “lëre se ashtu ishte një punë.’

Gjithcka cka bajnë këta politikanë është e padiskutueshme, e drejtë dhe e duhur. Ky është niveli më i lartë i marrëzisë kolektive. Njerëzit nuk kanë më asnjë element të pavarur apo ideologjik me gjykue një sjellje të tillë. Të gjithë dështimet e tyre ia kalojnë palës tjetër, shteti bëhet objekt që duhet arritur me cdo kusht dhe njerëzit e arrijnë këtë përmes politikanëve që adhurojnë. Ky është edhe objektivi i mbajtjes në fushatë, pa ndërprerje, i shoqërisë shqiptare.

Ndërkohë realiteti i njerëzve nuk ka ndrrue aspak. Ata janë e do të jenë të papunë, ma të vërfër, ma të mjerë, ma të pambrojtur, ma të shfrytëzuar, ma të skllavënuem, ma të ndarë, ma të manipuluem. Por nuk ka rëndësi. Ashtu si dikush e jeton jetën si tifoz i Bajernit apo i Milanit, duke e ndjekur skuadrën e zemrës dy herë në javë me një satelit ashtu edhe dikush e jeton politikën. Mirëpo në të dy rastet, politika e vërtetë është në para. Pronari i satelitit, që ta blen votën 40 euro ti merr paratë ditë për ditë. Politikani që ta blen votën 40 euro, vjedh shtetin, e përmes shtetit ty, sepse shteti është I yti, dhe borxhi I shtetit është borxhi i jot, me thasë.

Kjo është edhe logjika pse duhej bojkotuar sistemi. Në shtetin shqiptar duhej të dilte dikush që të thonte se ky realitet është kriminal. Se ju jeni banda. Se nuk e pranojmë sundimin tuaj. Se ju mendoni për vete e jo për popullin. Se doni të na shfrytëzoni e se na urreni, na përbuzni, na trajtoni si kafshë, na përdhunoni e na shisni. Ju mund ta bëni këtë se unë nuk kam se cka iu bëj, por ama votën timë nuk ua jap ju. Sepse ju jeni llumi i botës, llumi i shoqërisë shqiptare, gjarpërinj ë e hyena, fatkeqësia kombëtare që na ka ra e nuk po dimë se si me iu heqë qafe. Por skllav me dëshirë nuk bëhem. Ky ishte edhe synimi i fushatës për bojkot.  Dikush duhet me e dhanë një shembull dhe është meritë që, edhe pse vijnë nga rrugë të ndryshme, këta të rinj e të reja e dhanë këtë shembull. Realiteti që ata shohin, edhe pse ende nuk duket se e interpretojnë si duhet, është realiteti me të cilin duhet të përballemi e gjejmë rrugën e zgjidhjes. Bojkotimi i zgjedhjeve ishte i domosdoshëm sepse zgjedhjet nuk ishin zgjidhja.  Prandaj edhe ata që i dolën kundër bojkotit ishin vegla të parisë, njerëz pa ndërgjëgje shoqërore, të përdorur e të shitur, e njerëz të mjerë që  nuk janë për tu mëshiruar sepse me ndergjegje e pamedyshje e shtyjne popullin shqiptar ne rrugen e skllaverimit.  (vijon)

THIRRJA PËR BOJKOTIMIN E ZGJEDHJEVE: RIVLERËSIMI I NJË NISME QYTETARE – I

Ndryshe nga zgjedhjet kuvendore të viteve të mëparshme, në zgjedhjet kuvendore të vitit 2013, thirrja për bojkotimin e zgjedhjeve fitoi një masivizim të dukshëm e disi të papritur. Kësaj here, në mbështetje të thirrjes për bojkot, dhe të përpjekjes për delegjitimimin dhe mospranimin e sistemit doli një grup shumë cilësor e me emër të njohur analistësh, profesionistësh, dhe aktivistësh të shoqërisë civile. Duke filluar me inisiativën e tyre, në mënyrë sporadike, dhe duke qënë e pranishme në media, si në internet ashtu edhe në shtypin e përditshëm dhe në emisionet e ndryshme në radio apo në televizion, kjo nismë e njohur me shumë emra të ndryshëm si  “Vota e Bardhë”, “Anti” “Futi Vizë Votës,” Vëri Kryqin Votës” apo “Grise Votën” u bë njëra nga cështjet kryesore të fushatës.

Sic u evidentua nga deklarimet tejet të ashpra e shumë të shqetësuara të politikanëve kryesorë, që nga thirrjet e hapura të Sali Berishës, Edvin Ramës dhe Ilir Metës kundër bojkotimit, ky ishte një shqetësim jo i vogël për ta. Si edhe u pa nga përpjekjet intensive të aktivistëve politikë në terren, por edhe nga debatet e nxehta në shtyp dhe nga qëndrimet e marruna nga qytetarë me influence të një spektri të gjerë, inisiativa për bojkotimin e zgjedhjeve përbënte njërin nga shqetësimet më kryesore të politikës por edhe të politikanëve të Tiranës.

Me mbarimin e zgjedhjeve dhe me fitoren e koalicionit të drejtuar nga Edvin Rama dhe Ilir Meta, thirrja për bojkot u trajtua ex post facto si një thirrje absurde. Njerëz nga të gjitha shtresat dhe nivelet filluan të sulmojnë e të godasin thirrjen për bojkot dhe ata që e mbështetën si njerëz që nuk kuptojnë se cka ndodh në shtetin shqiptar.  Sepse u tha, “ju nuk dini se cka ndodh,” “nuk ja keni idenë gjendjes”, “shihni mbështetjen popullore”, “këta jemi ne,” “me ju jemi, por kësaj here le të heqim Berishën”, “ju flisni kot e më kot,” “po imitoni librat e trillanit Saramago”, “rrotacioni, rrotacioni”, “Kush nuk voton, nuk ka të drejtë të flaës”, “po nuk votove nuk ke të drejtë të kërkosh llogari”,   “le të marrin njerëzit thesin e miellit e mandej të bëjnë c’të duan”, “Unë dua Edi Ramën”, “unë do votoj Sali Berishën”, “hajde bëni politikë apo nuk ua mban e nuk jeni të zotët”, “nuk funksionon kjo tek ne”,  dhe me radhë. Edhe pse titujt, gradat shkencore dhe emri i atyre që flisnin ishin dhe janë me shumë peshë në Tiranë, argumente të tjera të këtij lloji e të këtij niveli, janë të përshtatshme për mësuesit e punës me dru e të letërsisë në zonat e thella. Aq e fortë ishte përpjekja kundër thirrjes për bojkot sa në kontekstin e politikës së Tiranës u duk dhe u paraqit se ishte krejtësisht e paarsyeshme, një marri politike, aventurë mediatike dhe nevojë e dikujt për tu dukur ndryshe apo që shfrynte mllefet e vjetra si ai që ka inate me vjehrrën e prandaj thyen pjatat e shtëpisë, cka i ndodh të paktën një herë në muaj njërit nga ata që e kundërshtuan thirrjen për bojkot.

Përtej aspektit të trajtimit naiv e thjesht utilitar të rezervuar nga paria e Tiranës, këtu shtrohen pesë pyetje që duan përgjigje. Së pari, kush ishin dhe nga vijnë njerëzit që bënë thirrje për bojkot? Së dyti, a ka një bazë teorike që e justifikon një qëndrim të tillë politik? Së treti, pse bojkoti ishte një problem kaq i madh për parinë e Tiranës? Së katërti, a ishte efektive kjo nismë qytetare? Së pesti, cka duhet bërë tani që mbaruan zgjedhjet? Në këtë shkrim do të mundohem që t’u jap përgjigje këtyre pyetjeve. Natyrsiht në këtë shkrim do të mundohem të flas kryesisht për vete dhe qëndrimin e kolegëve të mi të Blogut Rrethi i Ferrit. Mirëpo kjo temë ka një rëndësi të madhe për të ardhmen tonë dhe prandaj meriton vëmendje e një vazhdim të debatit edhe në të ardhmen.

Thirrja për Bojkot: Evoluimi I Një Nisme Qytetare

Në shtetin shqiptar ka paradokse politike dhe sjellje të shoqërisë civile që shpjegohen me manipulimin e kontrollin e individëve dhe të formacioneve të caktuara nga paria, nga segmente të interesuara të huaja, e nga struktura që kanë agjenda ideologjike e të tjera. Shembujt nuk mungonin edhe në këtë fushatë. Një ndër shembujt e spikatur ishte protesta e organizuar kundër Erdogan në Tiranë. Njerëz që nuk protestojnë se pijnë ujë të përzjerë me mbeturinat e gjirizeve, protestojnë pro e kundër kryeministrit të Turqisë.

Prandaj, Thirrja për Bojkot, kjo inisiativë qytetare që ishte krejtësisht e menduar, e filluar, e mbështetur dhe e organizuar nga shqiptarët në shtetin shqiptar e në mërgatën politike shqiptare në vende të ndryshme meriton vëmendje e rivlerësim të thelluar. Ia vlen të ndalem pak mbi bojkotin, dhe të flasi për individët e që e mbështetën si dhe për motivet e tyre e sistemet e bindjeve ideologjike.

Thirrja për bojkotim të zgjedhjeve është një nga format e protestës qytetare që mbështetet në refuzimin e shtetasit për të legjitimuar drejtuesit e shtetit duke i njohur si të tillë. Bojkoti përdoret më së shumti kur votuesit besojnë se sistemi zgjedhor nuk është demokratik dhe i drejtë, se votat nuk do të respektohen por do të vidhen, dhe se zgjedhjet janë farsa që organizohen dhe përdoren thjesht për të legjitimuar parinë sunduese. Atëherë votuesit e bojkotojnë sistemin dhe shprehin mospajtimin e tyre me gjendjen. Në shtetet ku votimi është i detyrueshëm, bojkotimi dënohet me gjobë e me burg.  Ka edhe një formë tjetër më të butë të thirrjes për bojkot që njihet si Vota e Bardhë. Njerëzit votojnë, por e bëjnë votën e tyre të pavlefshme sepse nuk gjejnë alternativa të pranueshme politike. Në rrugë e sipër ata shprehin edhe bindjet e tyre duke përdorur fletën e votimit si një letër në të cilën shkruajnë mendimet që kanë. Shpesh bëjnë edhe vizatime, karikatura, etj. Mesazhi është ai i mospajtimit me sistemin dhe me parinë sunduese.

Në parantezë, duhet thënë se gjatë periudhës së tranzicionit ka pasur bojkotim të ndjeshëm të zgjedhjeve. Mirëpo ky bojkotim ka ardhur si pasojë e sjelljes individuale. Në disa zgjedhje ka pasur bojkotim të organizuar të zgjedhjeve dhe rasti më i spikatur është tërheqja nga zgjedhjet e PS në vitin 1996. Mirëpo në nivelin e shoqërisë qytetare, bojkotimi i zgjedhjeve dhe kërkesa për mospranimin e sistemit apo të hedhjes poshtë të alternativave ka qënë më shumë një thirrje e hedhur në shkrime se sa një nismë që ka ngjitur në publikun e gjerë.

Mirëpo, në rastin e zgjedhjeve kuvendore të vitit 2013, gjendja ndryshoi cilësisht sepse pati disa inisiativa të tilla që erdhën në mënyrë të njëkohëshme dhe me prurje argumentative të dallueshme. Grupi i aktivistëve që fillimisht i mbështeti këto inisiativa ishte shumë heterogjen, jo i organizuar mirë, pa mbështetjen e duhur në organizatat e shoqërisë qytetare dhe me individë që kishin programe e bindje të ndryshme politike. Ajo që i bënte bashkë ishte kërkesa për t’u ndarë me sistemin politik ekzistues.

Ndër inisiatorët kryesorë të Thirrjes për bojkot e që kanë qënë tejet aktivë në blogun Rrethi i Ferrit, Grid Rroji e Valbona Karanxha janë respektivisht kryetar e nënkryetare të Forumit Shqiptaro-Amerikan për Demokraci, një organizatë që në këto vitet e fundit e ka lënë gjurmën e vet në jetën politike të bashkësisë shqiptaro-amerikane. Faqja e tyre është këtu: http://ëëë.fshad.com. Por, duhet thënë se të dy janë edhe doktorantë në politikë e në udhëheqësi. Ndër kontribuesit kryesorë e cilësorë në Rrethi i Ferrit, Ledjan Prifti ka mbaruar studimet në La Sapienza për shkenca politike dhe blogu i tij eshte ketu: http://hyllin.blogspot.com dhe Edlira Gushta, e cila është profesore e letërsisë dhe specialiste e medias shqiptare.

Në Tiranë inisiativa për Votën e Bardhë u hodh dhe u materializua nga një grup të rejash e të rinjsh të edukuar mirë, me interesa e me vetëdije qytetare. Ndër ta spikatën gazetari i njohur i fushës së ekonomisë i Shqip, Gjergj Erebara, Alida Karakushi, Alban Nelaj, Eljan Tanini, Armend Shanku, Adela Halo, Ervin Kaciu, e të tjerë që kërkoj ndjesë që nuk po ua përmend emrat. Por mjafton të shihen faqet e mëposhtme si http://bardhe.com apo http://albanianëorldcitizen.blogspot.com për të parë se këta aktivistë duken të bindur në qëndrimet e tyre.

Spikati këtu qëndrimi i vendosur i Sokol Shametit, gazetar dhe opinionist i njohur që megjithëse i informuar nga bindje marksiste, përmes blogut Demokracia Direkte dhe opinioneve në shtyp e ngriti fort kete ceshtje. Blogu dhe shkrimet gjenden ketu: http://ëëë.demokracidirekte.org.

Inisiativa mori shumë vëmendje në Tiranë kur asaj iu bashkëngjit edhe z. Fatos Lubonja. Lubonja është opinionist në një gazetë të përditshme si Panorama, komentator në emisionin më të neveritshëm politik, Opinion dhe botues i një reviste me pretenca intelektuale, Përpjekja. Blogu i Lubonjës është këtu:  http://perpjekja.blogspot.com. Duke qënë se Lubonja është aktiv në jetën politike dhe shoqërore në Tiranë, dhe gëzon një autoritet moral në rrethe të caktuara, vëmendja e parisë u përqëndrua tek shkrimi dhe tek argumenti i tij. Mirëpo, thirrja për bojkot u mbështet nga të rinj që deri vonë ishin aktivë edhe në radhët e partive politike. Ndër ta bëri shumë përshtypje shkrimi tejet professional i Arnold Grabockës tek Tirana Observer. Arnold Grabocka ka qënë në strukturat e FRESSH dhe ka dhënë dorëheqjen për bindjet e veta me 2 prill 2013.

Protesta që u organizua nga këta aktivistë me 21 Qershor 2013 në Parkun Rinia ishte simbolike por shumë domethënëse. NË një farë mënyre, ajo proteste tregoi se këta nuk pajtohen me sistemin, në mos që janë ndarë përfundimisht me parinë, por këtë do ta tregojë koha. Gjithsesi, të gjithë këta i ndajnë bindjet politike por i bashkon bindja se demokracia është forma e vetme që duhet të përdoret për të zgjidhur problemet që kemi. Semokracia ka rregulla, rregullat e ligji duhen respektuar, dhe po nuk pate alternative, njera nga alternativat është që të mos pajtohesh me sistemin dhe të mos ia japësh votën të keqes më të vogël. Mjafton te thuhet se faqja https://ëëë.facebook.com/votoaskend ka 27,294 pëlqime (like) dhe 967 kanë folur apo kanë diskutuar për këtë temë. Një faqe tjetër është https://ëëë.facebook.com/votobardhe. Një kërkim i shpejtë në Google me Vota e bardhë te nxjerr rreth 250,000 lidhje ne internet. Natyrisht që shumë prej tyre janë të lidhura me raste të tjera apo janë përsëritje, por nuk ka dyshim se tashmë kjo është një nismë e njohur dhe, më së pakti, edhe e diskutuar në rrethet e mirëinformuara dhe të interesuara shqiptare.

Këta janë të rinj me kurajë qytetare, dhe që e marrin seriozisht detyrën e qytetarit, si dhe të drejtat që kanë. Është e qartë se pavarësisht bindjeve të ndryshme politike, rrugëve që kanë marrë në jetë, e të tjera, të gjithë kanë dëshirë që në shtetin shqiptar të funksionojë sistemi demokratik. Duke qënë fillimtarët e një nisme të tillë, rruga e tyre ishte shumë e vështirë.

Nga ana e vet, paria e Tiranës ua bëri edhe më të vështirë dhe synimi i të gjithë palëve ishte që të mos lejonte rritjen e kësaj kundërvënie. Natyrisht që paria ka arsye të forta pse sillet kështu. Argumentimi teorik për bojkotin dhe arsyet për kundërvënien e rreptë të parisë së Tiranës janë analizuar në pjesët e ardhshme. (Vijon)

GRID RROJI: BANDAT QË IKIN DHE BANDAT QË VIJNË

Tashmë është e qartë se këto zgjedhje, ashtu si edhe të gjitha zgjedhjet e tranzicionit nuk përballën ide të ndryshme në funksion të objektivave kombëtarë të shqiptarëve por qenë një ndeshje bandash rezultati i të cilës ishte në pjesën më të madhe i paravendosur me marrëveshjen e 1 Prillit. Kësisoj, fitorja e thellë e koalicionit Rama-Meta duhet analizuar në kontekstin e përplasjes kriminale të bandave që përbëjnë parinë e Tiranës.

Arsyet për “shpërbërjen” zgjedhore të Sali Berishës dhe bandave të tij janë disa, por më i dukshmi është bojëdalja e plotë e të gjitha mekanizmave klanorë dhe anti-kombëtarë që ka përdorur Sali Berisha me qëllimin e vetëm për të ndenjur në pushtet. Konceptimi i pushtetit si një mjet për të kontrolluar të gjitha hallkat e shoqërisë dhe krijimi i një sistemi zvetënues i cili i shfrytëzonte dobësitë e njerëzve, i poshtëronte ata dhe në fund u ofronte një kockë si shpëtim materialist është një nga karakteristikat më të errëta të figurës së tij në politikë.

Shumëkush nga “kozmopolitët” e ndriçuar të opozitës është përqëndruar tek atavizmi dhe përdorimi i një gjuhe të egër, por thelbi i veprimit politik të Berishës është përdorimi i llumit të shoqërisë, përzjerja e tij me pak elementë me legjitimitet në popull, thyerja e këtyre ose politicizimi i tyre ekstrem me anë të krijimit të ndasive dhe sundimi i të gjithëve me anë të konfliktit. Më tej, sidomos gjatë katërvjeçarit 2009-13, tallja e hapur me qytetarët shqiptarë, arroganca e pushtetit me anë të emërimeve qesharake, aleanca hajdutërore me Ilir Metën, degradimi i çdo vetëpërmbajtjeje për shkak të zullumeve të pambulueshme më të familjes së tij biologjike, sollën një urrejtje gjithëpopullore e cila e bëri këtë votim plebishitar kundër tij shumë më të thjeshtë.

Mirëpo, gogoli Berisha nuk mjafton për një analizë të kthjellët të zgjedhjeve, sidomos po të marrim parasysh se sipas të dhënave fitorja e thellë e Ramës i detyrohet trefishimit të votave dhe katërfishimit të mandateve të Ilir Metës. Nga pikëpamja etike, një votë plebishitare proteste kundër Sali Berishës duhet të kishte prodhuar një lumë votash për PS-në për arsyen e thjeshtë se ajo ishte e vetmja forcë realisht opozitare në këto zgjedhje. Por faktet dolën ndryshe. PS-ja është rritur jo më shumë se 0.5% dhe në rang vendi ka të njejtat mandate si në 2009ën. Pra, protesta morale kundër Sali Berishës nuk mundet t’a shpjegojë rezultatin.

Një tjetër shpjegim që jepet është se PS-ja ka udhëzuar votuesit e saj të votojnë LSI-në sepse kësisoj maksimizohej rezultati në sistemin zgjedhor aktual. Mirëpo, edhe pse ka gjasa të ketë një përqindje zhvendosje votash brenda koalicionit,  duket jo e besueshme që PS-ja të ketë zhvendosur aq vota sa të gati trefishojë rezultatin me vota të LSI-së dhe katërfishojë mandatet e saj.  Ndaj edhe ky faktor nuk duket të ketë qenë përcaktues.

Nga ana tjetër, ka një përputhje midis votave të humbura nga PD-ja dhe atyre që ka fituar LSI-ja e cila ka ndikuar edhe në mandatet. Nga burime të ndryshme informacioni ka të dhëna se ka patur një fushatë të madhe blerjeje votash nga elementë të LSI-së në gjithë vendin. Duke parë përqindjen e lartë të elementëve me precedentë penalë në të gjitha listat fituese të palëve, si dhe duke marrë parasysh të kaluarën e zgjedhjeve në Shqipëri, ky shpjegim merr besueshmëri më të madhe. Vrasja e një sekseri të LSI-së dhe plagosja e një kandidati për deputet të PD-së në Laç pikërisht për shkak të tentativës për blerje votash nga të dyja palët është një tjetër fakt që e përforcon këtë përfundim. Duhet theksuar se votëblerja me thes me para nuk është eksluzive dhe as u shpik nga LSI-ja. Të gjitha bandat e parisë së Tiranës nuk kanë kurrfarë respekti për votën e lirë dhe e praktikojnë pa teklif këtë mënyrë pune. Një shembull i bashkë punimit trepalë sh ishte komuna Dropull i Epërm në qarkun e Gjirokastrës ku jo vetëm që votuan 320 % të rezidentëve të evidentuar nga censusi i 2011ës, por edhe ndarja ishte sipas proporcionit “të duhur” PS-LSI-PD. Duket se marrëveshja e 1 Prillit si dhe përdorimi masiv i teknikës së blerjes së votës e bënë LSI-në fituese këtë herë.

Një tjetër shembull tipik ishte fitorja “historike” e koalicionit të majtë në qarkun e Shkodrës. Rezultati në favor të opozitës ishte një kombinim i qartë i faktorëve të sipërcituar. Nga njëra anë urrejtja e përftuar nga arroganca dhe mungesa e ndjeshmërisë së Jozefina Topallit e cila e trajtonte Shkodrën si çiflikun e vet personal. Nga ana tjetër ujdia midis grupeve kriminale të lidhura me opozitën si grupi Doshi në Nën Shkodër, grupi Sterkaj në Malësinë e Madhe dhe grupi Çela i LSI-së në qytet, e balancuan avantazhin kriminal që gëzonte PD-ja në qark. Rezultati reflekton pra edhe protestën ndaj Berishës dhe kanakrëve të  tij, por edhe ndryshimin e sinergjive kriminale brenda parisë lokale.

Nga kjo analizë e rezultatit dalin disa përfundime.

Së pari, zgjedhjet e 2013ës do të konsiderohen si më të mira se herën tjetër nga ndërkombëtarët të cilët duan pikësëpari stabilitet sepse nuk kanë besim se meritojmë më tepër. Mirëpo, këto zgjedhje nuk ishin më të mira për shqiptarët. Mungesa e përplasjeve të mëdha i dedikohet marrëveshjeve mes bandave e jo cilësisë së zgjedhjeve. Këto zgjedhje do të kujtohen si triumfi i parive lokale ashtu si e kishim parashikuar më herët tek Rrethi i Ferrit.

Së dyti, megjithë ikjen me gjasë të Berishës nga politika, berishizmi është instaluar edhe më thellë me këto zgjedhje. Pa dashur t’u prish festën socialistëve të ndershëm, sepse siç tha një nga analistët ruralë “nuk shahet dhëndrri në dasëm”, nuk mund të mohohet që qeverisja që po vjen do të ketë baza të forta kriminale si dhe do ketë opozitën më të kriminalizuar e më të pamoralshme të mundshme. Fitorja nuk do të sjellë përfitimet e pritura për popullin por do jetë hambar për ato që Shenasi Rama i quan “ortat e jeniçerëve dhe martallozëve” si dhe për oligarkët e mëdhenj të lidhur më PS-në.

Së treti, e ashtuquajtura Rilindje nuk sjell me vete një frymë ndryshe. Për të ndryshuar realisht Shqipërinë duhet reformuar sistemi politik. Mirëpo edhe në e pastë një vullnet të tillë z. Rama, gjë për të cilën unë dyshoj fort, kjo frymë nuk mund të ndodhë në pushtetin e ortave jeniçero-martalloze, të cilat kanë pritur tetë vjet në opozitë për të thither kockat që do lerë Saliu. Për sa i përket aleatit kryesor Ilir Metës, ai është “i ndershëm” me shqiptarët, ata që e votojnë marrin si shpërblim të mira materiale. Nga ana tjetër, me forcën e madhe që ka fituar nga këto zgjedhje nuk është e qartë se kush drejton brenda koalicionit.

Së katërti, interesat ekonomike të parisë janë të lidhura në atë lloj mënyre sa shumë shpejt një pjesë e mirë e biznesmenëve që ishin më pranë Berishës do të bëjnë kapërcimin tek pala tjetër. Këtë na meson e kaluara e afërt dhe na e konfirmon fjalimi i Ramës sot.  Në mos i afroftë Rama, Meta mirëpret bashkëpunim me gjithkënd “për hir të integrimit”. Paria si grup e ka të nevojshëm bashkëpunimin ekonomik sepse mbi sundimin e rrafshit ekonomik bazohet kontrolli mbi hapësirën politike.

Në një situatë të frikshme ekonomike ku arka e shtetit është bosh, borxhi është në nivele falimentimi, të ardhurat fiskale në rënie të lirë e shumë parametra të tjerë me projeksion shumë negativ do të duhej një reformë e thellë e sistemit ekonomik. Mirëpo e ashtuquajtura Rilindje jo vetëm që nuk e kishte në program një gjë të tillë por një reformim i tillë do t’u binte ndesh interesave të pothuaj të gjithë deputetëve të sapozgjedhur. Ndaj shanset që reforma e vërtetë të ngjasë janë afër zeros.

Së pesti, por më e rëndësishmja, shqiptarët nuk patën dot një alternativë të pastër në këto zgjedhje. Përzgjedhja ishte midis tre figurave me njolla të pashlyeshme në të kaluarën e tyre politike. Nga njëra anë kishim një kryeministër autokrat, tashmë tërësisht të diskredituar, i cili nuk u ndal as përpara tradhtisë kombëtare për hir të pushtetit të vet. Më anë tjetër, patëm një pretendent tashmë kryeministër në pritje,  ish kryebashkiak i Tiranës me lidhje me elementë kriminalë e oligarkë të fuqishëm, i cili nga eksperienca e vet politike “mësoi” se duhet të kopjojë rivalin.  Në fakt, fitorja erdhi pasi ai adoptoi pothuaj tërësisht metodat politike të Berishës. Por, brenda koalicionit opozitar kemi edhe një pretendent kryeminister, ish qeveritar me përqindje të përcaktuara hajdutërie, i cili luftën e ka më tepër brenda llojit për kontrollin e PS-së dhe të kryeministrisë në një të ardhme sa më të aftërt.

Po t’i shtojmë kësaj marrëveshjen e ngjalave të 1 prillit e cila nuk mund të ishte konsumuar pa bekimin e Berishës, del se trekëndëshi Berisha-Rama-Meta është i përbërë nga tre forma të ndryshme të të njëjtit brumë. Berisha u mundua deri në fund t’u dali kontureve të marrëveshjes  e të  ruajë  pushtetin- koncepti i nderit nuk ekziston mes hajnave- por në vija të përgjithshme ata kishin rënë dakord për parametrat e qeverisjes së ardhshme.

Për t’a përfunduar, populli shqiptar nuk pati zgjidhje të vërteta në këto zgjedhje. Ndonëse numrat përfundimtare të pjesëmarrjes në zgjedhje ende nuk janë deklaruar nga KQZ-ja (53%shi i deklaruar i referohet sipas sitit të KQZ-së 72% të të dhënave) duket se qytetarët zgjodhën të gjenin shpresë tek rrotacioni mes bandave. Mirëpo euforia e tanishme është e destinuar të jetë e shkurtër sepse bandat që po vijnë nuk do të mund të bëjnë ndryshimet rrënjësore për të cilat kemi nevojë. Ato do të kujdesen të ruajnë njëri tjetrin dhe të shtojnë pasurinë e tyre por jo të ndërtojnë shtetin komb dhe të bashkojnë shqiptarët. Shpresoj që pasojat e zhgënjimit të shqiptarëve me kastën që po vjen të mos jenë aq të dhimbshme sa ç’ është e parashikueshme.